foto1
foto1
foto1
foto1
foto1
Niezależny portal Gminy Klonowa. Znajdziecie tu państwo najświeższe informacje, ciekawe artykuły. Serdecznie zapraszamy.

Historia Gminy Klonowa

Najstarsze ślady osadnictwa na obszarze gminy Klonowa pochodzą z epoki kamiennej i neolitu (3000 – 1600 r. p.n.e.) i występują w rejonie miejscowości Lipicze Stara Wieś, Klonowa, Owieczki i Sowizdrzały.
Pierwsza wzmianka o Klonowej datuje się na rok 1279. Klonowa (zwana wówczas Zdunajewice ) i Brąszewice otrzymują od Leszka Czarnego, księcia sieradzkiego, na prośbę sołtysa Stanisława Sowka, przywilej lokacyjny na prawie niemieckim. Lokatorzy tej wówczas książęcej wsi otrzymują prawo do budowania młyna i karczmy, a poddani są zobowiązani do dawania w okresie 10-letniej wolnizny od 2 do 20 donic miodu rocznie. Następnie wieś Klonowa już pod obecną nazwą bardzo często jest wzmiankowana w drugiej połowie XV w. przy zmianie właścicieli dzierżawy Klonowej i Brąszewic należącej do starostwa sieradzkiego. Tak np. wiemy, iż w 1498 r. posiadaczem dzierżawy klonowskiej jest starosta sieradzki Maciej Głowacki, a w 1504 r. - Jan Zaremba z Kalinowy, starosta sieradzki.


Więcej danych o wsi Klonowej pochodzi z pierwszej połowy XVI w. Wówczas to po raz pierwszy mamy dane o zatargu poddanych klonowskich z dzierżawcą. Zatarg ten kończy się wydaniem przez króla Zygmunta I wyroku stwierdzającego, iż poddani nie mają być zmuszani przez starostę sieradzkiego i jego oficjalistów do nadzwyczajnych robocizn i danin.
W połowie XVI w. dociera do dzierżawy klonowskiej szybki rozwój gospodarki folwarczno - pańszczyźnianej, wówczas to zaczynają się trwające prawie 300 lat bohaterskie walki chłopa klonowskiego o jego prawa. Najpoważniejsze wystąpienia chłopów klonowskich w walce o swoje prawa mają miejsce w końcu XVI w. i połowie XVII w. tj. w okresie ogólnego wzmożenia ruchów antyfeudalnych na terenie Rzeczypospolitej.
Z lustracji sporządzonej w 1564 r. wiemy o wznoszeniu zabudowań dworskich i folwarcznych.
W 1616 r. we wsi było 14 młynów, 8 ogrodników, 10 rzemieślników i 40 kmieci.

Zasięg starostwa Klonowskiego powiat przeźroczyste

Zupełnie nowy rozdział w stosunkach gospodarczo - społecznych wsi Klonowej, będącej siedzibą niegrodowego starostwa klonowskiego, stanowi XVIII w. Początki XVIII w. przynoszą dewastację starostwa klonowskiego obejmującego następujące wsie: Brąszewice, Godynice, Leliwa, Lipicze, Kuźnica Błońska i Zagrzebska. 

Mapka prezentuje zasięg starostwa w wieku XVII-XVIIIw. Jest to obszar ogtaniczony zielonym kolorem.

 

  

W latach 1700-1721 stacjonowały w starostwie wojska szwedzkie, saskie, a nawet moskiewskie, pustosząc i doprowadzając do ruiny zabudowania folwarczne, karczmy oraz chałupy.

Sytuacja ulega zmianie dopiero w połowie XVIII w. Odbudowuje się tu dwór i zabudowania folwarczne, a nawet wznosi kaplicę. Ponadto w okresie tym wybudowano nowy folwark na Górce, cegielnię za wsią, kuźnię w pobliżu kościoła oraz hutę szkła, z której wyroby eksportuje się między innymi na Śląsk. W Klonowej było w tym czasie 82 kmieci, 5 młynarzy, oraz 15 komorników.

Okres Zaborów.

Słownik Geograficzny Królestwa PolskiegoDalsze losy wsi Klonowej do połowy XIX w. ze względu na nie zachowanie się materiałów źródłowych, są mało znane. Wiemy tylko, iż starostwo klonowskie weszło w skład ekonomii rządowej, której Klonowa stała się siedzibą. W sumie dobra klonowskie obejmowały 13440 morgów, a na ich terenie znajdowały się 3 folwarki, huta szkła (zatrudniająca około 350 robotników i produkująca rocznie szkło o wartości 150 tys. rubli) i leśnictwa rządowe; parafia klonowska liczyła 2844 wiernych.


Do najważniejszych wydarzeń drugiej połowy XIX w. w dziejach Klonowej i jej przysiółków należy oczynszowanie i uwłaszczenie.
Około 1864 r, podczas uwłąszczenia przeniesiono część wsi z pierwotnego miejsca na obecne tereny.
Duże znaczenie w życiu gospodarczym Klonowej i okolicy miała huta szkła, o której powstaniu wzmiankują źródła w XVIII w. Huta ta znajdowała się na terenie Klonowej i tworzyła odrębne osiedle, w którym skupiały się urządzenia do wyrobu szkła i przedmiotów szklanych, biura, domy mieszkalne dla robotników i majstrów, wyszynk oraz szkoła. W tym ośrodku urzędował również lekarz. W hucie pracowali Polacy, Czesi Austriacy i Niemcy. Polacy pełnili przeważnie funkcje pracowników fizycznych, cudzoziemcy natomiast zajmowali stanowiska majstrów i urzędników biurowych. Bardzo wielu chłopów znajdowało pracę w tym przedsiębiorstwie.
W dniu 10 sierpnia 1899 r. huta doszczętnie spłonęła. W drugiej połowie XIX w. istniały również w Klonowej 2 farbiarnie i drukarnie tkanin, jedna z nich istniała do 1955 r. Klonowa była też w tym okresie dość znacznym ośrodkiem rzemieślniczym. Tutaj skupiali się stolarze kowale krawcy i szewcy. Na początku XX w. pracowało w Klonowej 80 rzemieślników. Zupełnie dobrze rozwijał się też handel.
W latach 1909-1910 za fundusze wiernych i dzięki staraniom ks. Apoloniusza Kukowskiego wzniesiono w Klonowej piękny neogotycki kościół, według projektu warszawskiego architekta Stanisława Pronaszki.
W 1912 r. w Klonowej były dwie szkoły jednoklasowe tj. męska i żeńska. W tym czasie do szkół chodziły przeważnie dzieci bogatych gospodarzy.
W 1915 r. było tu 15 sklepów kolonialno - spożywczych, masarnia, piwiarnia oraz restauracja.W okresie międzywojennym na terenie Klonowej rozwijało swoją działalność 11 organizacji, spośród których na szczególną uwagę zasługuje Ochotnicza Straż Pożarna i Kółko Rolnicze. Głównym inicjatorem i opiekunem wymienionych organizacji był miejscowy proboszcz ks. Józef Dalak (ur. 1844r.) pragnął on podnieść Klonową tak pod względem gospodarczym jak i kulturalnym. Dzięki ks. Dalakowi Klonowa otrzymała piętrowy dom strażacki (1928) oraz specjalny budynek mleczarni. Jego staraniem dla miejscowej szkoły zostaje zakupiona (w 1927r.) kamienica po dawnej hucie szkła i znaczna parcela z folwarku Górki Klonowskiej.
Ksiądz Józef Dalak zakłada również Amatorskie Koło Teatralne, które sam prowadził. Pragnął nawet założyć elektrownie turbinową.

Okres II wojny światowej


Bundesarchiv Bild 137 064356 Grafik Ansiedlung im WarthelandII wojna światowa szybko zawitała w naszym regione. Bliskość granicy spowodowała że już w pierwszych dniach wojny gmina Klonowaznalazłą się pod okupacją niemiecką. Została ona włączona, razem z całym powiatem sieradzkim do Kraju Warty i objęta przesiedleniami w ramach akcji „Heim ins Reich". Wysiedlano ludność miejscową, zajmowano gospodarstwa i łączono je razem w większe, zarządzane przez rodziny Niemieckie przesiedlone z terenów ZSRR, Rumunii i krajów nadbałtyckich. na terenie Gminy bardzo akrtywnie działały organizacje partyzanckie.

 

  

Po II wojnie światowej. 

Po wojnie gmina znalazłą się w zrembach nowego Komunistycznego państwa. W lasach ukrywały się oddziały partyzanckie m.in. Konspiracyjnego Wojska Polskiego kpt. Jana Małolepszego ps. "Murat". 

Pogoda w Klonowej

Losowe zdjęcie

Manewry powiatowe- Klonowa 2014 r.
Manewry powiatowe- Klonowa 2014 r.

Polecamy


stat4u